SUBSTRATA | MAN WITH A MOVIE CAMERA BIOSPHERE TOUCH 18/11/2001

Σε μια παραθαλάσια πόλη αρχίζει να νυχτώνει. Η κίνηση αρχίζει να καταλαγιάζει και οι ρυθμοί χαλαρώνουν. Οι δουλειές τελειώσανε, όλοι μπορούν να κλειστούν στα σπιτια τους. Καποια φώτα ανάβουν, άλλα σβήνουν. Και μέσα απο την οπτική γωνία μιας κάμερας, όλα φαίνονται μπλε. Κυριολεκτικά και όχι.

Substrata: πληθυντικός του substratum: 1. στρώμα που βρίσκεται κάτω απ ένα άλλο 2. (μετ.) θεμελίωση, βάση. Το Substrata πρωτοκυκλοφόρησε το 1997 και φέτος επανακυκλοφόρησε με ένα δεύτερο bonus cd. To Substrata ειναι απο τους δίσκους που ακούγονται σε συνθήκες απόλυτης ησυχίας, καθώς η παραμικρή ενόχληση μπορεί εύκολα να διαταράξει την υποβλητική του ατμόσφαιρα.

Οι ρυθμοί απουσιάζουν παντελώς εδώ και η αφαιρετικότητα κυριαρχεί σε όλο της το μεγαλείο. Και καλά κάνει. Η φωτογραφία στο εξώφυλλο του cd εναρμονίζεται πλήρως με το ηχητικό του περιεχόμενο: ένα απέραντο ambient τοπίο. Οι ήχοι και οι μελωδίες του περιφέρονται σαν φαντάσματα που δεν έχουν βρει την ησυχία τους, ενώ το όλο κλίμα ειναι τουλάχιστον κλειστοφοβικό.

Κομμάτια σαν το The Things I Tell You η το μαγευτικό Kobresia λειτουργούν στον εγκέφαλο σαν το ύστατο ναρκωτικό, ενώ η αίσθηση αποξένωσης και απομόνωσης που απορρέει απο το Antennaria ειναι σχεδόν τρομακτική. Όσο για το Sphere Of No-Form, φαντάζομαι ότι κάπως έτσι θα ηχεί το τούνελ που λέγεται ότι περνάνε οι άνθρωποι όταν πεθαίνουν: εφιαλτικό στην αρχή, μετά σε απορροφά και τελικά μόλις που νιώθεις ένα γλυκό,απαλό σβήσιμο όταν όλα έχουν τελειώσει.Στα 60 λεπτά του, το Substrata παίζει με τον εγκέφαλο και ταυτόχρονα με όλο το υπόλοιπο σώμα, απο το στομάχι μέχρι την καρδιά.

Το δεύτερο cd περιέχει το soundtrack του Man With A Movie Camera, ένα ρώσικο βουβό φιλμ του 1929, σκηνοθετημένο απο τον Dziga Vertov. Ηχητικά συνεχίζει το κλίμα του Substrata, αλλά δίνει περισσότερο έμφαση στην ατμόσφαιρα και στην "μετατροπή" του τίτλου σε ηχητικό περιεχόμενο. Χωρίς να έχω δει το φιλμ (και αμφιβάλλω αν θα το βρω ποτε για να το δω), νομίζω ότι το soundtrack αυτό καταφέρνει να αποδώσει την κινητικότητα των εικόνων που θα τραβούσε κάποιος αν κυκλοφορουσε συνεχώς με μια κάμερα στα χέρια του. Έτσι έχουμε εναλλαγές ήχων, ρυθμών, μελωδιών και πολλών samples που δημιουργούν ένα παράδοξο ηχητικό κολάζ.

Την όλη έκδοση συμπληρώνουν δυο κομμάτια απο την ιαπωνική έκδοση του Substrata που ευτυχώς βρίσκονται στο δεύτερο cd διότι μάλλον θα χαλάγανε την αίσθηση που αφήνει ο δίσκος. Το The Eye Of The Cyclone ανεβάζει τους ρυθμούς και ξεφεύγει απο τα μινιμαλ πρότυπα των άλλων κομματιών, αλλά το εντεκάλεπτο Endurium που κλείνει το cd επαναφέρει τα πράγματα στη θέση τους (και πίσω στα μινιμαλιστικά πρότυπα). Μελωδίες στο κλίμα του Substrata γραμμικά δομημένες γύρω απο μια 4/4 μπότα, κάνοντας παράλληλα και τα ηχεία να τρίζουν με τα αργόσυρτα μπασα του. Εμ, για πλάκα είχε και Biosphere στο Trance Europe Express?

Γιώργος Γoργογέτας